این به معنای آن نیست که هر روز سخت، هر گریه یا هر حمله اضطراب «به کودک آسیب زده است».
چه چیزی طبیعی است و چه چیزی نیاز به بررسی دارد؟
نگرانی درباره سلامت جنین، زایمان یا تغییر زندگی بسیار رایج است. اما اگر اضطراب یا خلق پایین:
- بیشتر روزها حضور دارد
- خواب و غذا را بهشدت بههم زده
- توان کار یا مراقبت از خود را کم کرده
- باعث حملات پانیک یا اجتناب شدید شده
- لذت و امید را تا حد زیادی گرفته
- با احساس بیارزشی یا فکر آسیب به خود همراه است
بهتر است ارزیابی حرفهای انجام شود.
«همه میگویند استرس برای جنین بده، حالا از استرس خودم هم میترسم»
این یکی از چرخههای آزاردهنده دوران بارداری است: فرد استرس دارد، بعد درباره آسیب استرس به جنین میخواند، و حالا از مضطرببودنش مضطربتر میشود.
پژوهش جمعیتی میان استرس شدید و مزمن و بعضی پیامدهای بارداری ارتباطهایی پیدا کرده است، اما این به معنای آن نیست که هر روز سخت، هر گریه یا هر حمله اضطراب «به کودک آسیب زده است».
پیام مفید علم سرزنش مادر نیست؛ فراهمکردن حمایت و درمان است.
افکار مزاحم درباره آسیب به جنین یا نوزاد
بعضی افراد در بارداری یا پس از زایمان تصاویر یا افکار ناخواسته و ترسناکی تجربه میکنند؛ مثلاً «اگر اتفاقی برای بچه بیفتد؟» یا حتی تصویری از آسیب.
وجود فکر ناخواسته بهخودیخود به معنای میل یا قصد انجام آن نیست و در OCD پریناتال میتواند بسیار آزاردهنده باشد.
با این حال، تفاوت فکر وسواسی ناخواسته با قصد واقعی، روانپریشی یا خطر نیازمند ارزیابی حرفهای است. اگر فرد احساس میکند ممکن است به خود یا دیگری آسیب بزند، یا ارتباطش با واقعیت مختل شده، کمک فوری لازم است.
آیا در بارداری میتوان رواندرمانی کرد؟
بله. راهنماهای بالینی از مداخلات روانشناختی مانند CBT و، بسته به مشکل، درمانهای بینفردی و رویکردهای دیگر حمایت میکنند.
مرورهای جدید بر کارآزماییهای متعدد نیز نشان میدهند مداخلات روانشناختی میتوانند افسردگی و اضطراب دوره پریناتال را کاهش دهند.
داروی روانپزشکی در بارداری: «مصرف کنم یا قطع کنم؟»
این تصمیم را نباید با یک جمله اینترنتی گرفت. هم مصرف دارو و هم قطع یا درماننکردن یک اختلال شدید میتوانند پیامدهایی داشته باشند.
انتخاب به نوع دارو، دوز، سابقه عود، شدت بیماری، مرحله بارداری و عوامل پزشکی دیگر بستگی دارد. دارو را خودسرانه شروع، قطع یا کم نکن؛ تصمیم بهتر است با پزشک/روانپزشک و تیم مراقبت بارداری گرفته شود.
بارداری چگونه رابطه زوج را تغییر میدهد؟
تغییر نقش، نگرانی مالی، کاهش یا تغییر رابطه جنسی، تفاوت میزان آمادگی و دخالت خانوادهها میتوانند تعارض را بالا ببرند.
گاهی یک نفر با برنامهریزی و دیگری با اجتناب با اضطراب مقابله میکند. این تفاوت ممکن است به اشتباه «بیتفاوتی» یا «کنترلگری» تعبیر شود.
جلسه زوجی میتواند در صورت نیاز فضایی برای تقسیم مسئولیت و گفتوگوی روشنتر باشد.
بارداری بعد از ناباروری یا فقدان
بارداری پس از سقط، مردهزایی یا درمان ناباروری لزوماً «تمام غم قبلی را پاک نمیکند». شادی و ترس میتوانند همزمان باشند. بعضی افراد از وابستهشدن عاطفی به بارداری جدید میترسند.
درمان میتواند جایی باشد که لازم نباشد برای نشاندادن امید، سوگ قبلی را انکار کنی.
مهاجرت و بارداری
در مهاجرت، بارداری میتواند بدون حضور مادر، خواهر یا شبکه آشنای حمایت رخ دهد. تفاوت سیستم درمانی، زبان، قوانین مرخصی و سنتهای زایمان نیز بار شناختی اضافه میکنند.
دسترسی به درمانگر فارسیزبان میتواند اجازه دهد مسائل خانوادگی و فرهنگی بدون ترجمه مداوم مطرح شوند، در حالی که مراقبت پزشکی باید با تیم محلی بارداری هماهنگ بماند.
پس از زایمان را هم از حالا جدی بگیریم
سلامت روان پریناتال یک پیوستار از بارداری تا دوره پس از تولد است. اگر سابقه افسردگی، دوقطبی، روانپریشی، OCD یا مشکلات شدید پس از زایمان قبلی وجود دارد، بهتر است برنامه حمایت قبل از زایمان روشن شود.
روانپریشی پس از زایمان یک وضعیت اورژانسی پزشکی است. گیجی شدید، باورهای عجیب و ثابت، توهم، آشفتگی شدید یا رفتار خطرناک پس از تولد نیاز به ارزیابی فوری دارد.